What’s on the shelf? A subject-based collection analysis of children’s books in Ankara public libraries
Children have certain fundamental rights, including access to health, education, and social services. One of the social services provided to children is access to libraries specifically designed for them. Libraries are available to all children without cost and provide equal opportunities to use their resources. Therefore, it is essential to examine the qualities and content of the resources that libraries provide for children. This research aims to examine preschool picture books in the children’s sections of children's libraries and local public libraries in Ankara according to their types. This descriptive study design, the study utilizes document analysis. In the children's sections of six children's libraries in Ankara, 6,031 picture books aimed at preschoolers constitute the sample group. The study showed that Modern Fantasy and Realistic Fiction comprised 84.53% of the 6,031 children's books examined, while the remaining 15.47% fell into nine other categories. Children must get to know and interact with a variety of literature. Therefore, it is recommended that children's libraries diversify the types of children's books. Existing studies indicate a lack of research on suitable preschool book types available in public libraries. Understanding book categories is particularly important for librarians to effectively guide children and families using libraries. Consequently, subsequent research should design descriptive and intervention studies, while fostering collaboration among educators, librarians, and scholars to enhance library accessibility and inclusiveness.
Adams, M. J. (1990). Learning to read: Thinking and learning about. The MIT Press.
American Academy of Pediatrics. (2014). Early literacy: Why reading to children matters. https://www.aap.org/en-us/advocacy-and-policy/aap-health-initiatives/pages/literacy-promotion.aspx
Ankara İl Göç İdaresi. (2023). İkamet izni ile Ankara’da bulunan yabancı oranı. https://www.goc.gov.tr/ikamet-izinleri
Bailey, K. D. (1994). Methods of social research (4th ed.). The Free Press.
Birleşmiş Milletler. (1948). İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi. http://www.unicef.org/turkey/udhr/_gi17.html
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
Cengiz, G. (2006). Çocuk ve gençlik edebiyatının eğitimdeki yeri ve işlevi. Varlık, (1189), 17–22.
Cevher, N. (2015). Ankara’daki halk kütüphanesi çocuk bölümlerinin çocukların okuma alışkanlığındaki rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
Cianciolo, P. J. (1997). Picture books for children. American Library Association.
Clark Hunt, L. K. (2020). Caregivers’ motivations for attending emergent literacy programming in public libraries: Qualitative analysis of three case studies. Public Library Quarterly, 39(5), 471–485. https://doi.org/10.1080/01616846.2019.1684784
Conner, G. (1990). Children library services handbook. ORYX Press.
Çakmak, T., & Yılmaz, B. (2009). Okul öncesi dönem çocuklarının okuma alışkanlığına hazırlık durumları üzerine bir araştırma: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Anaokulu örneği. Türk Kütüphaneciliği, 23(3), 489–509.
Çapçı, S., & Durmuşoğlu, M. (2020, 3–6 Eylül). Okul öncesi dönem resimli çocuk kitaplarında yer alan çok kültürlü öğelerin incelenmesi [Bildiri]. XIII. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, Hatay, Türkiye.
Çeçen, M., & Aydemir, F. (2011). Okul öncesi hikâye kitaplarının okunabilirlik açısından incelenmesi / A study on pre-school story books in point of readability. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 185–194. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19554/208310
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. (1989, 20 Kasım). https://www.unicef.org/turkey/crc/_cr23c.html
Davie, G., & Wyatt, D. (2022). Document analysis. S. Engler & M. Stausberg (Ed.), The Routledge handbook of research methods in the study of religion içinde (s. 245–255). Routledge.
DeBaryshe, B. D. (1993). Joint picture-book reading correlates of early oral language skill. Journal of Child Language, 20(2), 455–461. https://doi.org/10.1017/S0305000900008370
Dickinson, D. K., Collins, M. F., Nesbitt, K., Toub, T. S., Hassinger-Das, B., Hadley, E. B., & Golinkoff, R. M. (2019). Effects of teacher-delivered book reading and play on vocabulary learning and self-regulation among low-income preschool children. Journal of Cognition and Development, 20(2), 136–164. https://doi.org/10.1080/15248372.2018.1483373
ENDEKSA. (2025). Ankara’nın demografik yapısı. https://www.endeksa.com/tr/analiz/ankara/demografi
Ergül, C., Sarica, A. D., Akoglu, G., & Karaman, G. (2017). The home literacy environments of Turkish kindergarteners: Does SES make a difference?. International Journal of Instruction, 10(1), 187–202. https://doi.org/10.12973/iji.2017.10112a
Fernald, A., & Marchman, V. A. (2012). Individual differences in lexical processing at 18 months predict vocabulary growth in typically developing and late-talking toddlers. Child Development, 83(1), 203–222. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2011.01692.x
Gönen, M. (1984). Okul öncesi çağı çocuğu ve resimli kitaplar. Okul Öncesi Eğitimi Dergisi, 16(28), 20–21.
Gönen, M., Karakus, H., Uysal, H., Kehci, A., Ulutas, Z., & Kahve, Ö. (2016). Resimli çocuk kitaplarının içerik ve resimleme özelliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(4), 724–735. https://doi.org/10.16986/HUJE.2015014224
Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M., & Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının, içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(160). http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/773
Gönen, M., Temiz, N., & Akbaş, S. C. (2015). Erken çocukluk döneminde çocuk kütüphanelerinin rolü ve önemi: Bir kütüphane programı örneği. Milli Eğitim Dergisi, 45(208), 76–89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36142/406088
Gönen, M., & Veziroğlu, M. (2015). Çocuk edebiyatının genel hedefleri. M. Gönen (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (s. 1–12). Eğiten Kitap.
Greene, B. E., & Lynch-Brown, C. (2002). Effects of teachers' reading aloud styles on vocabulary acquisition and comprehension of students in the early elementary grades. Journal of Educational Psychology, 94(3), 465–473. https://doi.org/10.1037/0022-0663.94.3.465
Haden, C., Reese, E., & Fivush, R. (1996). Mother’s extratextual comments during storybook reading: Stylistic differences over time and across texts. Discourse Processes, 21(2), 135–169. https://doi.org/10.1080/01638539609544953
Hakkoymaz, S. (2022). Çocuk kütüphanelerindeki kitapların çocukların epistemolojik gelişimleri açısından incelenmesi: Gaziantep Çocuk Kütüphanesi örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1443–1482. https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/72605/1014886
Hakkoymaz, S., & Tanju Aslışen, E. H. (2022). Çocuk kütüphanecilerinin resimli kitap seçme kriterlerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1547–1572. https://dergipark.org.tr/en/pub/teke/issue/73952/1221101
Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği. (1982, 19 Ağustos). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 17789).
Hart, B., & Risley, T. (2003). The early catastrophe. American Educator, 27(4), 6–9.
Hillman, J. (1995). Discovering children’s literature. Prentice Hall.
Hoff, E. (2018). The role of early language experience in the development of language processing skills. Developmental Neuropsychology, 43(4), 334–345. https://doi.org/10.1080/87565641.2018.1491333
IFLA. (2003, Haziran). Intellectual freedom in the information society, libraries, and the internet. https://www.ifla.org/g/faife/the-world-report-2003/
IFLA. (2006, Haziran). Bebekler ve küçük çocuklar için kütüphane hizmetleri rehberi. https://www.ifla.org/publications/ifla-professional-reports-100?og=8708
Joo, S., & Cahill, M. (2019). The relationships between the expenditures and resources of public libraries and children’s and young adults’ use: An exploratory analysis of Institute of Museum and Library Services public library statistics data. Journal of Librarianship and Information Science, 51(2), 307–316. https://doi.org/10.1177/0961000617709
Justice, L. M., & Ezell, K. E. (2001). Word and print awareness in 4-year-old children. Child Language Teaching and Therapy, 17(3), 207–225. doi.org
Kınalı, F. (1955). Çocuk kütüphaneleri ile okul ve sınıf kütüphaneleri. Maarif Vekâleti Yayınevi.
Kiefer, B. Z., Hepler, S., & Hickman, J. (1998). Children’s literature (9th ed.). McGraw-Hill.
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. (2018). Çocuk Kütüphaneleri Çalıştayı (C. Polat, E. Yılmaz, & A. Y. Kakırman, Ed.). KYGM.
Logan, J. A., Justice, L. M., & Piasta, S. B. (2019). Parent reading beliefs and young children's language and literacy development. Journal of Research in Reading, 42(2), 347–363. https://doi.org/10.1080/02702710500468708
Lonigan, C. J. (1994). Reading to preschoolers exposed: Is the emperor really naked?. Developmental Review, 14(3), 303–323. https://doi.org/10.1006/drev.1994.1011
Lukens, R. J. (1999). A critical handbook of children’s literature (6th ed.). Addison Wesley Longman.
Lysaker, J. T., & Miller, A. (2013). Engaging social imagination: The developmental work of wordless book reading. Journal of Early Childhood Literacy, 13(2), 147–174. doi.org
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
Mol, S. E., Bus, A. G., de Jong, M. T., & Smeets, D. J. (2008). Added value of dialogic parent–child book reading: A meta-analysis. Early Education and Development, 19(1), 7–26. doi.org
Morrow, L. M. (1983). Home and school correlates of early interest in literature. Journal of Educational Research, 76(4), 221–230.
Neuman, S. B., & Wright, T. S. (2019). Early language development: Needs, opportunities, and responsiveness in educational contexts. In K. A. Alexander & S. W. Cheung (Eds.), The Cambridge handbook of applied school psychology: Interventions for students experiencing behavioral, emotional, and academic challenges (pp. 65–79). Cambridge University Press.
Patton, M. Q. (1987). How to use qualitative methods in evaluation. Sage Publications.
Payne, A. C., Whitehurst, G. J., & Angell, A. L. (1994). The role of home literacy environment in the development of language ability in preschool children from low-income families. Early Childhood Research Quarterly, 9(3–4), 427–440. https://doi.org/10.1016/0885-2006(94)90018-3
Purcell-Gates, V. (1996). Stories, coupons, and the TV Guide: Relationships between home literacy experiences and emergent literacy knowledge. Reading Research Quarterly, 31(4), 406–428. http://www.jstor.org/stable/748184
Raikes, H., Alexander Pan, B., Luze, G., Tamis-LeMonda, C. S., Brooks-Gunn, J., Constantine, J., Banks Tarullo, L., Abigail Raikes, H., & Rodriguez, E. T. (2006). Mother–child bookreading in low-income families: Correlates and outcomes during the first three years of life. Child Development, 77(4), 924–953. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2006.00911.x
Rowe, M. L. (2008). Child-directed speech: Relation to socioeconomic status, knowledge of child development and child vocabulary skill. Journal of Child Language, 35(1), 185–205.
Sabarina, G., Wahyuni, H. S., & Alifin, R. (2018). Utilizing motive of children literature collection in children reading room. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 263, 554–559. https://doi.org/10.2991/iclle-18.2018.93
Sarı, T. (2019). Çocuk kütüphanelerinde yer alan çocuk kitaplarının çocuk hakları açısından incelenmesi: Ankara ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
Savran, S., & Sat, N. A. (2019). Ankara’da Suriyeli göçmenlerin yer seçimi tercihlerinin incelenmesi ve bir etnik kentsel adacık örneği olarak Önder, Ulubey, Alemdağ mahalleleri. Ankara Araştırmaları Dergisi, 7(2), 283–302. https://doi.org/10.5505/jas.2019.33154 [1]
Seçim, E. S., & Gönen, M. (2022). Investigation of the reading motivations of preschool children: A multiple regression study. OPUS–Journal of Society Research, 19(49), 712–726. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1181222
Seçim, E. S., & Gönen, M. (2026). Roots of reading: Sequential pathways from parental reading beliefs to children’s reading motivation via home literacy environment in a nationally representative sample. Participatory Educational Research, 13(1), 95–115. https://doi.org/10.17275/per.26.06.13.1
Sénéchal, M., & Cornell, E. H. (1993). Vocabulary acquisition through shared reading experiences. Reading Research Quarterly, 28(4), 360–374. https://doi.org/10.2307/747933
Sénéchal, M., & LeFevre, J. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445–460.
Sénéchal, M., LeFevre, J., Hudson, E., & Lawson, E. P. (1996). Knowledge of storybooks as a predictor of young children’s vocabulary. Journal of Educational Psychology, 88(3), 520–536.
Švab, K., & Žumer, M. (2015). The value of a library catalog for selecting children's picture books. Cataloging & Classification Quarterly, 53(7), 717–737. https://doi.org/10.1080/01639374.2015.1044059
Şirin, M. R. (1994). Çocuk edebiyatı nedir?. M. R. Şirin (Yay. Haz.), 99 soruda çocuk edebiyatı içinde (ss. 9–33). Çocuk Vakfı Yayınları.
Tanju, E. H. (2015). Edebi türler açısından çocuk edebiyatı. M. Gönen (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (ss. 124–127, 131–141). Eğiten Kitap.
Temple, C., Martinez, M., Naylor, A., & Junko, Y. (1998). Children’s books in children’s hands. Allyn & Bacon.
Toub, T. S., Hassinger-Das, B., Nesbitt, K. T., Ilgaz, H., Weisberg, D. S., Hirsh-Pasek, K., ... & Dickinson, D. K. (2018). The language of play: Developing preschool vocabulary through play following shared book-reading. Early Childhood Research Quarterly, 45, 1–17. doi.org
Turan, F., & Ulutaş, İ. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki resimli öykü kitaplarının özellikleri ile öğretmenlerin bu kitapları kullanma durumlarının incelenmesi. Hacettepe Journal of Educational Research, 2(1), 1–15.
Ural, S. (2015). Okul öncesi çocuk kitaplarının tanımı. M. Gönen (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (ss. 35–37). Eğiten Kitap.
Üstün, E., & Akman, B. (2003). Üç yaş grubu çocuklarda kavram gelişimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (24), 137–141.
Van Kleeck, A., Gillam, R. B., Hamilton, L., & McGrath, C. (1997). The relationship between middle-class parents’ book-sharing discussion and their preschoolers’ abstract language development. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 40(6), 1261–1271. doi.org
Veryeri Alaca, I., & Küntay, A. C. (2019). Türkiye’de 0–3 yaş aralığındaki bebek ve çocukların kitapla tanıştırılması. Erken okuryazarlık: 0–3 yaş arası çocuk kitapları (2. baskı) içinde (ss. 9–28). Koç Üniversitesi Yayınları.
Wells, G. (1985). Preschool literacy-related activities and success in school. In D. R. Olson, N. Torrance, & A. Hildyard (Eds.), Literacy, language, and learning (pp. 229–255). Cambridge University Press.
Whitehurst, G. J., Arnold, D. S., Epstein, J. N., Angell, A. L., Smith, M., & Fischel, J. E. (1994). A picture book reading intervention in day care and home for children from low-income families. Developmental Psychology, 30(5), 679–688.
Whitehurst, G. J., Falco, F. L., Lonigan, C. J., Fischel, J. E., DeBaryshe, B. D., Valdez-Menchaca, M. C., & Caulfield, M. (1988). Accelerating language development through picture book reading. Developmental Psychology, 24(4), 552–559.
Xu, Y., Chin, C., Reed, E., & Hutchinson, C. (2014). The effects of a comprehensive early literacy project on preschoolers’ language and literacy skills. Early Childhood Education Journal, 42(5), 295–304. doi.org
Yazıcı, D., Yıldız, C., & Durmuşoğlu, M. (2018). Erken çocukluk dönemi resimli çocuk kitaplarının eğitsel özelliklerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1196–1209.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
Yıldız, C., Yazıcı, D., & Durmuşoğlu, M. (2016). 2010–2015 yılları arasında yayımlanmış resimli çocuk kitaplarının resimleme özelliklerinin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 43–55.
Yılmaz, A. (2008). Okul öncesi çocuklara yönelik kütüphane hizmetlerinin önemi ve başarılı bir kütüphane örneği. Türk Kütüphaneciliği, 22(2), 169–186. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tk/issue/48934/624227
Yılmaz, A. (2009). Public policies and public library-emergent literacy relationship in the USA. Bilgi Dünyası, 10(1), 80–94. doi.org
Yılmaz, B. (2000). Çok kültürlü toplumlarda etnik azınlık çocuklarının okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıkları. Bilgi Dünyası, 1(2), 451–465.
Yükselen, A. (2015). Yaş gruplarına göre çocuk kitapları. M. Gönen (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (ss. 58–65). Eğiten Kitap.
Yükselen, A., Yumuş, M., & Işık, E. (2016). Çocuk kitabı seçme kriterlerine ilişkin okul öncesi eğitimcilerin görüşleri. Başkent University Journal of Education, 3(2), 161–168. https://buje.baskent.edu.tr/index.php/buje/article/view/67
Zucker, T. A., Ward, A. E., & Justice, L. M. (2009). Print referencing during read‐alouds: A technique for increasing emergent readers' print knowledge. The Reading Teacher, 63(1), 62–72. doi.org
Copyright (c) 2026 Arif Yılmaz, Ela Sümeyye Seçim, Selvanur Çapçı
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Downloads
Article Information
- Article Type Research Articles
- Submitted August 8, 2026
- Accepted October 28, 2026
- Published October 30, 2026
- Issue Vol. 5 No. 2 (2026): Pedagogical Perspective (December)
- Section Research Articles
